Hidjri-datums op Arabische documenten: hoe worden ze omgerekend?
bijgewerkt 21 juni 2023 · Marwan Mrait
Kort antwoord
De islamitische hidjri-kalender is een maankalender van ongeveer 354 dagen, waardoor hij jaarlijks zo'n elf dagen verschuift ten opzichte van de gregoriaanse kalender. In een beëdigde vertaling blijft de hidjri-datum altijd zichtbaar, met de omgerekende gregoriaanse datum ernaast. Omdat een islamitische dag bij zonsondergang begint en landen verschillende omrekenmethoden hanteren, kan er een dag verschil ontstaan met je paspoort.
Een geboorteakte uit Irak, Syrië of Saoedi-Arabië vermeldt de datum vaak in de hidjri-kalender. De gemeente werkt met de gregoriaanse. Die vertaalslag is meestal eenvoudig, maar er zitten twee addertjes onder het gras waar dossiers op stuklopen.
Waarom de twee kalenders uit elkaar lopen
- De hidjri-kalender is een maankalender: twaalf maanmaanden van 29 of 30 dagen, samen ongeveer 354 dagen.
- Er wordt geen schrikkelmaand ingevoegd, zoals bij de joodse kalender wel gebeurt.
- Daardoor verschuift het islamitische jaar jaarlijks ongeveer elf dagen ten opzichte van de zonnekalender.
- Het telpunt is de hidjra, de emigratie van de profeet Mohammed naar Medina, in het jaar 622.
Waar de dag verschil vandaan komt
1. De dag begint bij zonsondergang
Een islamitische dag loopt van zonsondergang tot zonsondergang, niet van middernacht tot middernacht. Een geboorte om negen uur 's avonds valt in de hidjri-kalender dus al op de volgende dag. Wie dat omrekent zonder het tijdstip te kennen, kan er een dag naast zitten.
2. Berekend of waargenomen
Sommige landen bepalen het begin van de maand door waarneming van de nieuwe maansikkel, andere door astronomische berekening. Die twee methoden lopen regelmatig een dag uiteen, waardoor het begin van de ramadan ook niet overal op dezelfde dag valt. Bij oudere aktes is bovendien niet altijd te achterhalen welke methode is gebruikt.
Daarom blijven beide datums staan
In een beëdigde vertaling wordt de hidjri-datum letterlijk overgenomen én de gregoriaanse datum erbij vermeld. Zo kan de gemeente zelf zien waar het cijfer vandaan komt en is de omrekening controleerbaar.
Als de datum niet overeenkomt met je paspoort
Dit komt regelmatig voor en is meestal oplosbaar. De volgorde:
- Controleer of het verschil één dag is. Dan is het waarschijnlijk het zonsondergang- of waarnemingseffect.
- Kijk of het paspoort en de akte dezelfde hidjri-datum noemen. Zo ja, dan gaat het puur om de omrekening.
- Vermeld het verschil bij het inleveren, met de vertaling waarin beide datums staan. Vaak is dat voldoende.
- Is het verschil groter dan een dag, dan zit er waarschijnlijk een fout in het brondocument. Correctie vraag je aan bij de afgevende instantie in het land van herkomst.
Alleen een jaartal of 01-01?
Bij aktes uit landen waar geboorten vroeger niet direct werden aangegeven, staat soms alleen een jaartal, of standaard 1 januari. Nederlandse instanties gaan daar verschillend mee om; sommige registreren het als een onvolledige datum. Dat is een administratieve kwestie, geen vertaalkwestie.
De maanden, voor de herkenbaarheid
| Nr. | Arabisch | Transcriptie |
|---|---|---|
| 1 | محرم | Moeharram |
| 2 | صفر | Safar |
| 3 | ربيع الأول | Rabi' al-Awwal |
| 4 | ربيع الآخر | Rabi' ath-Thani |
| 5 | جمادى الأولى | Djoemada al-Oela |
| 6 | جمادى الآخرة | Djoemada al-Achira |
| 7 | رجب | Radjab |
| 8 | شعبان | Sja'baan |
| 9 | رمضان | Ramadan |
| 10 | شوال | Sjawwaal |
| 11 | ذو القعدة | Dhoe al-Qa'da |
| 12 | ذو الحجة | Dhoe al-Hidjdja |
Veelgestelde vragen
Kan ik een hidjri-datum zelf omrekenen met een online tool?
Voor een indicatie wel. Voor een officieel document niet: die tools weten niet welke methode het land van afgifte hanteerde en houden geen rekening met het tijdstip van geboorte. In de vertaling wordt daarom altijd de originele datum getoond.
Moet ik mijn geboortedatum laten wijzigen als er een dag verschil is?
Meestal niet. Een toelichting bij het inleveren volstaat vaak. Wil de instantie toch een correctie, dan verloopt die via de afgevende instantie in het land van herkomst.
Staan er ook andere kalenders op Arabische documenten?
Ja. In Marokko en Algerije kom je naast de hidjri- en de gregoriaanse kalender soms de Amazigh-kalender tegen, en in oudere Ottomaanse stukken de Roemi-kalender. Die worden in de vertaling benoemd zoals ze er staan.
Een document dat vertaald moet worden?
Stuur een scherpe scan via WhatsApp. Je krijgt een vaste prijs en een levertijd terug, meestal dezelfde dag nog.
Stuur via WhatsAppLees ook
Dit artikel is informatief en vervangt geen juridisch advies. Eisen van gemeenten, de IND en buitenlandse autoriteiten veranderen, dus controleer bij twijfel altijd de actuele voorwaarden bij de instantie die je document ontvangt.