WhatsApp- en sms-berichten als bewijs laten vertalen
bijgewerkt 19 maart 2025 · Marwan Mrait
Kort antwoord
Chatberichten worden beëdigd vertaald op basis van schermafbeeldingen. Elke afbeelding krijgt de zichtbare datum als kop, daaronder een tabel met per bericht de richting (verzonden of ontvangen) en de vertaalde tekst, en daaronder de schermafbeelding zelf. Zo is elke regel herleidbaar tot het beeld waar hij vandaan komt. Lever de afbeeldingen op volgorde en met overlap aan, zodat er geen berichten tussenuit vallen.
In familierechtzaken, gezagskwesties en IND-procedures wordt berichtenverkeer steeds vaker als bewijs ingebracht. Het gaat dan om honderden Arabische berichten, verspreid over tientallen schermafbeeldingen. Een advocaat of rechter moet daar iets mee kunnen, en dat vraagt om een andere aanpak dan het vertalen van een akte.
Hoe zo'n document eruitziet
Het eindresultaat is één Word- of PDF-document waarin elke schermafbeelding een eigen blok krijgt:
- 1De datum als kopVoluit geschreven, zoals hij op het scherm staat. Is er geen datumscheiding zichtbaar, dan staat dat er letterlijk: 'datum niet in beeld'.
- 2Een tabel met de berichtenPer regel de richting, dus verzonden, ontvangen of systeemmelding, en daarnaast de vertaalde tekst. Eén regel per bericht, in de volgorde waarin ze op het scherm staan.
- 3De schermafbeelding eronderZodat de lezer elke vertaalde regel kan terugvinden in het origineel. Zonder die koppeling is het als bewijs veel minder waard.
Richting wordt afgeleid uit de bubbel
Bij iMessage betekent een blauwe bubbel rechts 'verzonden' en een grijze links 'ontvangen'; bij WhatsApp is dat groen of paars rechts tegenover wit links. Gemiste oproepen en andere systeemmeldingen krijgen een eigen aanduiding, zodat ze niet als bericht worden gelezen.
Wat er met lastige passages gebeurt
| Situatie | Hoe het in de vertaling staat |
|---|---|
| Bericht half afgesneden bovenaan het beeld | Wordt opgenomen met de aanduiding [begin afgesneden] |
| Vervaagde bubbel aan de rand van de schermafbeelding | Wordt weggelaten als hij op de volgende afbeelding volledig terugkomt |
| Bericht in het Nederlands | Letterlijk overgenomen, inclusief typefouten |
| Dialectpassage die meerdere lezingen toelaat | Wordt vertaald met de aanduiding [?] erbij |
| Foto of spraakbericht | Aangeduid als [Foto] of [Spraakbericht], met korte omschrijving indien relevant |
| Emoji-reeks | Beschreven, omdat de betekenis in context kan meewegen |
| Doorgestuurde e-mail of app-scherm | Aangeduid als [Schermafbeelding: …] met de leesbare inhoud |
Dialect, niet standaardarabisch
Chats staan vrijwel nooit in standaardarabisch. Ze staan in Iraaks, Levantijns, Egyptisch of Maghrebijns dialect, vaak met Latijnse letters en cijfers ertussen (3 voor ع, 7 voor ح). De dialectherkenning gebeurt daarom als eerste, vóór er ook maar één regel vertaald wordt. Zie Arabische dialecten en waarom dat uitmaakt.
Waar bij twijfel een markering komt te staan
Dialect is contextafhankelijk en een chat mist toon en gezichtsuitdrukking. Passages die meerdere lezingen toelaten worden gemarkeerd in plaats van dichtgetimmerd. Een advocaat kan met een gemarkeerde passage werken; met een vertaling die zekerheid suggereert die er niet is, kan hij dat niet.
Zo lever je het aan
- Maak de schermafbeeldingen op volgorde en met overlap, dus laat het laatste bericht van het vorige beeld bovenaan terugkomen. Zo is aantoonbaar dat er niets tussenuit valt.
- Zorg dat de datumscheiding in beeld staat, minstens bij de eerste afbeelding van elke dag.
- Zet de contactnaam bovenaan in beeld, zodat duidelijk is met wie het gesprek is.
- Nummer de bestanden oplopend (01, 02, 03…) zodat de volgorde vaststaat.
- Geef aan welke namen in het document gebruikt moeten worden, met de juiste spelling.
- Meld het als er meerdere gesprekken met verschillende contacten in zitten. Die worden apart gehouden en als aparte bron aangemerkt.
Jaartal ontbreekt vaak
Een datumscheiding in WhatsApp toont regelmatig alleen dag en maand. Het jaartal wordt dan uit de context afgeleid en apart aan jou voorgelegd ter bevestiging, in plaats van stilzwijgend ingevuld.
Kosten en levertijd
Berichtendossiers worden niet per pagina afgerekend maar op basis van het aantal schermafbeeldingen en de dichtheid van de berichten. Stuur de map in één keer op voor een offerte op maat. Bij lopende procedures met een zittingsdatum kan er gefaseerd geleverd worden, zodat je advocaat alvast verder kan.
Veelgestelde vragen
Kan ik een chatexport (.txt) aanleveren in plaats van schermafbeeldingen?
Voor het begrijpen van de inhoud is dat prima. Als bewijsmateriaal is het zwakker, omdat een tekstexport eenvoudig te bewerken is en de visuele context mist: richting, tijdstip en systeemmeldingen. Voor een procedure zijn schermafbeeldingen doorgaans sterker.
Wordt elk bericht vertaald, ook de irrelevante?
Bij een beëdigde vertaling wel: selectief vertalen zou het gesprek een andere lading kunnen geven. Wil je alleen een deel, geef dan een afgebakende periode op, dan wordt die als geheel vertaald.
Blijft het vertrouwelijk?
Ja. Een beëdigd vertaler heeft een wettelijke geheimhoudingsplicht. Bij berichtendossiers wordt bovendien zo min mogelijk materiaal bewaard, en niet langer dan voor de opdracht nodig is.
Kan de vertaling als bewijs worden ingebracht?
Een beëdigde vertaling maakt de inhoud toegankelijk voor een Nederlandse rechter. Of het materiaal als bewijs wordt toegelaten en hoe zwaar het weegt, beoordeelt de rechter — dat staat los van de vertaling.
Een document dat vertaald moet worden?
Stuur een scherpe scan via WhatsApp. Je krijgt een vaste prijs en een levertijd terug, meestal dezelfde dag nog.
Stuur via WhatsAppLees ook
Dit artikel is informatief en vervangt geen juridisch advies. Eisen van gemeenten, de IND en buitenlandse autoriteiten veranderen, dus controleer bij twijfel altijd de actuele voorwaarden bij de instantie die je document ontvangt.